- Selâm gençler, ne yapıyorsunuz bakalım?
- “Kafamız iyi, eğleniyoruz işte” (!)

Günümüzde eğlence kavramının içi boşaltılmaya çalışılıyor, eğlence, beyni/zihni uyuşturup sıkıntıları unutmak anlamına geliyor sanki… Atlanan bir nokta var ki, çok ehemmiyetli. Sorunları bir süreliğine unutmak, sorunlara çözüm olmadığı gibi uyuşuk bir beyinle yapılan davranışlar yeni sıkıntılar oluşturabiliyor. Böylece, yenilen bir gram bala karşılık bin tokat niteliğinde cezalar çekiliyor, zehirli bal hükmünde olan “eğlence (!)”ler pişmanlıkları beraberinde getiriyor. Böyle büyük bir soruna karşı “Yapma!, Uyuşturma beynini!” demek ne kadar etkili olur?

Fıtrat, sorunlar içinde boğulmayı kabullenemiyor, ya çözmek ya da uzaklaşmak istiyor. Beyni uyuşturmak da “uzaklaşma” fiiline yardımcı gibi. Fıtrata müdahale yerine onu yönlendirmeye çalışmanın daha etkili olacağını Bediüzzaman’ın ifadelerinden anlıyoruz. “İşte, tahmin ederim ki, nâsihlerin nasihatleri şu zamanda tesirsiz kaldığının bir sebebi şudur ki: Ahlâksız insanlara derler, “Haset etme, hırs gösterme, adâvet etme, inat etme, dünyayı sevme.” Yani, “Fıtratını değiştir” gibi, zâhiren onlarca mâlâyutak bir teklifte bulunurlar. Eğer deseler ki, “Bunların yüzlerini hayırlı şeylere çeviriniz, mecrâlarını değiştiriniz”; hem nasihat tesir eder, hem daire-i ihtiyarlarında bir emr-i teklif olur.”

Sorunlardan uzaklaşmak ya da çözüm üretebilmek için sorunu gözümüzde büyütmememiz gerekiyor. Peki bu, söylendiği kadar kolay mı? Böyle bir durumda “bakış açısı” devreye giriyor. Biz, yaşadığımız sıkıntıya hangi açıdan, nasıl bakıyoruz acaba?

Düşünün ki, ateşin üzerine konulmuş bir tencere var. Altı, is dolayısıyla kararmış. Biz yalnızca altına bakıp, “Bu tencere kapkara, içindeki yemek yenmez” desek akıllıca olur mu? Yapmamız gereken, ön yargılarımızı bir kenara bırakıp, yemeği tatmaktır. Bir başka örnekle konuyu daha iyi anlayacağız. Küçücük bir sinek kanadını gözümüze yaklaştırırsak, önümüzde koskocaman bir dağ olsa bile göremeyiz. Halbuki, aslında sinek kanadı kadar küçük olan sorunlarımıza birkaç adım geriden ya da başka açılardan bakabilsek, ardındaki güzellikleri fark edip “Bakarsınız, sizin hoşlanmadığınız birşey, hakkınızda hayırlı olur” (Bakara Sûresi: 216.) âyetini hatırlayıp, ferahlayacağız.

Önceki yazımda bir bankanın reklâmlarına dikkat çekmiştim. Dikkatimi çeken bir başka reklâm ise, “İçki kötülüklerin anasıdır” hadisinin sırrına muhalif içki reklâmları oluyor. Özellikle, eğlencelerde “olmazsa olmaz” diye lanse edilen, “sarhoş etme” etkisinin az olduğu söylenen bira reklâmları. Uyuşuk bir beyinle eğlenceden ne kadar tat alınabilir ki? Ki, uyuşuk beyinle şuursuzca yapılan davranışların büyük tahribatlara vesile olduğunu da düşünecek olursak, tat almak şöyle dursun bilâkis muzdarip oluruz… Maç sonralarında beyinlerinin uyuşuk olması dolayısıyla hırsına yenik düşüp adam öldüren, trafikte binlerce kazaya sebebiyet veren, iki cihanda arkadaşı olacak eşine insana yakışmayan şekilde davranan, kendisine canını verebilecek ailesine ya da kendisinin canını dahi verebileceği çocuklarına karşı hayvandan daha aşağı davranışlar sergileyen, “eğlenmek niyetiyle” uyuşturulmuş bir beyne sahip kişiler değil midir?

Size iki seçenek sunulsa.. Ya en sevdiğiniz bir yiyeceği yiyeceksiniz ve ardından ayaklarınız şişinceye kadar ayaklarınıza sopa ile vurulacak ya da normal bir yemek yiyeceksiniz ve dayak vs. bir şey olmayacak. Hangisini tercih edersiniz? En sevdiğiniz yemeği yemeyi tercih etseniz, lezzet alabilir misiniz?

İçtikten sonra büyük elemlere giriftar olacağınızı bile bile, uyuşuk beyinle yapacağınız rezil davranışları düşünerek, bir süre sonra yaşayacağınız kusmaları hatırlayarak,—olur da bir kaza sonucu ölmezseniz, ömrünüz yeterse—sabah kalktığınızda çekeceğinizi bildiğiniz şiddetli ağrıyı da göze alarak, “aslında içerken çok büyük lezzet dahi almadığınız” halde samimî olarak gerçekten içmek ister mi aklı başında bir insan bunlardan? Reklâmların etkisi ve “görenek belâsı” sanırım bu illetle tanışıp ayrılamama durumunu tetikliyor.

Bence her “insan”, akl-ı selim ile daha güzeli tercih edebilecek bir kapasiteye sahip. Gelin, birlikte dinç bir zihinle meşrû dairede eğlenelim.

Size çağrım, “uyu(ş)mayalım, uyu(ş)tu(ru)lmayalım…” Bir insanı en kolay yönlendirme şekli, zihnini uyuşturmaktır. Bizim doğru şeyler yapmamızı istemeyenler, şuursuzca işler yapmamızı isteyenler, bizi uyuşturmaya çalışıyorlar. Fıtrat, uyuşmayı kabullenemez, fıtratınıza muhalif hareket etmeyin… Fıtratınıza muhalif hareket etmek, çevrenizdekilere ve hatta kendinize olan saygınızı yitirmenize sebep olur. Kendine saygısı olmayan, kimseye saygısı olmaz, hayvan kadar dahi olamaz…

Mustafa ALKAN

Paylaş / Yer imi